skip to Main Content

Sinds 2011 kun je er niet meer omheen: de grote aantallen vluchtelingen en immigranten die als gevolg van oorlog, opstanden en politieke onrust in het Midden-Oosten en Noord-Afrika, Europa proberen te bereiken. Het politieke en maatschappelijke debat is vaak sterk gepolariseerd en lijkt uiteen te vallen in oneliners als ‘Wir schaffen das’ en ‘Minder, minder, minder’. Is er een manier om onderbuikgevoelens te overbruggen en een redelijk, empathisch gesprek te voeren over dit onderwerp?

In het kader van het Europees artistiek programma Borderline Offensive, bogen in het weekend van 13 tot en met 15 juli een kleine 15 kunstenaars en ontwerpers zich in de Blokhuispoort in Leeuwarden over die vraag. De deelnemers komen uit heel Europa en werkten in teams om in 48 uur een serious game te bedenken rondom de thema’s polarisatie en de vluchtelingenproblematiek.

Bij het eerste bordspel neem je als team de rol van een vluchteling aan. Je hebt als doel om vanuit je startpositie, Izmir in Turkije, ‘Fort Europa’ te bereiken. Er zijn vier mogelijk rollen om uit te kiezen, elk met eigen karaktereigenschappen (een beperkte hoeveelheid geld, en een specifieke lichamelijke en geestelijke gezondheid), die worden uitgedrukt in fiches. De spelers lezen een scenario over de mogelijke routes uit Izmir en kiezen één van de drie situatiekaarten (die prachtig zijn ontworpen door kunstenaar Salam). Elke keuze komt met gevolgen voor de financiële, lichamelijke en geestelijke gesteldheid (en dus het aantal fiches in je bezit).

Het tweede spel is eigenlijk geen spel, maar een experience. De ‘speler’ gaat alleen naar binnen en wordt omringd door drie grote schermen. Op de schermen spelen tegelijkertijd verschillende video’s, ook het geluid loopt door elkaar heen. Je ziet beelden van echte vluchtelingen. Ze worden gekneveld, gedwongen te knielen of op de grond te liggen en vernederd door grenswachters. Er komen ook video’s van politici voorbij, die van alles zeggen over vluchtelingen. De hele situatie is intimiderend en overweldigend. Ondertussen moet jij beoordelen of de vluchtelingen wel of niet toegelaten worden. Je krijgt in de rol van iemand van de grenspolitie eindeloos veel formulieren toegestopt. Gaandeweg merk je dat je geen enkele controle over de situatie hebt.

Het derde spel heeft al een naam: Play of the Public. Het is een kaartspel dat is bedoeld voor twee spelers, die het tegen elkaar opnemen. De situatie: de maatschappij wordt overspoeld door vluchtelingen. In dit spel is er geen grijs gebied, je bent vóór of tégen vluchtelingen en je bent bereid tot actie over te gaan. Het is aan de twee spelers om ze binnen te laten of naar buiten te werken. Een combinatie van media, politiek en publieke opinie beslist of vluchtelingen mogen blijven of niet. Als speler kan je door middel van actiekaarten directe of indirecte acties uitvoeren.

Bevindingen en vervolg

In september werd na evaluatie van alle resultaten van het hele Borderline Offensive-project besloten welke producten en projecten verder ontwikkeld gaan worden, met ondersteuning van Borderline Offensive en lokale partners. In Nederland zijn dat Keunstwurk, CAL-XL en La Benevolencija. De geselecteerde projecten worden vervolgens gepresenteerd tijdens de laatste week van LF2018, in november.

Deel dit verhaal

Back To Top