skip to Main Content

It is mei sizzen net te dwaan!’ Dé lijfspreuk van Adje Lambertsz. Hoewel deze voormalig burgemeester van Leeuwarden niet meer onder ons is, is zijn geloof in de kracht van kinderen sterker dan ooit. In dit unieke project voor én door kinderen speelt ontwikkeling van talent een bijzondere rol.​ “Kijk eens wat ik kan” is het thema van dit Circus 2.0-project. Jongeren en kinderen worden daarmee uitgedaagd om samen te werken, dingen te durven doen waar ze altijd al van droomden en zo hun talent te ontdekken.

Juf Inge: ‘Op de Sprong vinden we het belangrijk dat kinderen in hun kracht staan en dat hun talent naar voren komt. Daar is dit project geknipt voor. Het was prachtig om te zien dat kinderen iets kozen waarvan ze zeiden: daar ben ik heel trots op. Juist door ze zelf te laten kiezen. Je merkt dat ouders soms denken: ‘Moeten ze wel voor de groep staan? en ‘Kunnen ze dat wel?’ Nou, dat kunnen ze dus wél! Het is heel mooi om ouders te laten zien wat kinderen eigenlijk allemaal kunnen.’

Vanaf 2012 werkt Kunstkade aan een goede basis voor cultuuronderwijs voor de ruim 10.000 kinderen van alle basisscholen in de gemeente Leeuwarden.
Tijdens Leeuwarden-Fryslân 2018 Culturele Hoofdstad (LF2018) heeft Kunstkade dit bijzondere jaar verrijkt met twee grote projecten. Het project Adje Lambertsz stond in het bidbook van Culturele Hoofdstad vanwege de specifieke doelgroep: het is het enige project waar alle kinderen en groepen jongeren in Leeuwarden aan meededen. Adje Lambertsz is een multidisciplinair en cultuureducatief project dat creativiteit en zelfvertrouwen bevordert en de interesse voor kunst en cultuur vergroot bij zoveel mogelijk kinderen en jongeren in Leeuwarden.

Circus 2.0 vormde de rode draad van het programma: een nieuwe verhalende en theatrale vorm van circus. Met o.a. muziek, theater, verhalen, acrobatiek, breakdance en freerunning gingen jongeren aan de slag met het maken van eigen circusvoorstellingen en het vormgeven van podia waarbij alle facetten van organisatie tot uitvoering aan bod kwamen. Het motto van Adje is: ‘Kijk eens wat ik kan’. Het is de universele roep van kinderen, of ze nu twee jaar of elf jaar zijn. Iets kunnen, iets geleerd hebben, zomaar ineens of na maanden zwoegen, met vallen en opstaan. En dan op een podium staan: ‘Kijk eens wat ik kan!’

In ontelbare workshops, terugkomende lessen, voorstellingen en uiteindelijke grote eindpresentatie op winkelpark De Centrale kwamen al die talenten bij elkaar.

Naast het project in de scholen was het werken met jongeren in de wijken het tweede onderdeel van Adje Lambertsz. In acht wijken en in twee dorpen werden elf artistiek leiders op pad gestuurd. Hun opdracht luidde: Ga op zoek naar (een groep) jongeren die mee willen doen aan het project. Vraag hen wat zij willen leren of wat ze willen laten zien. Het eindproduct is aan hen: een voorstelling, een film, een dans, of wat ze maar willen.

In het voorjaar van 2017 zijn elf artistiek leiders aangetrokken. Met een theaterachtergrond en met ervaring in community projecten. Ongeveer evenveel mannen als vrouwen, sommigen wonend in Leeuwarden, anderen met hun wortels in Leeuwarden of Friesland, maar inmiddels elders werkend. Een aantal heeft in de Jeugdtheaterschool Meeuw leren spelen of ervaring opgedaan bij Tryater. Ze waren allemaal enthousiast over Adje en bereid om de uitdaging aan te gaan.

In een vervolgbijeenkomst schoven ook jongerenwerkers van Wellzo (organisatie voor o.a. jongerenwerk) en wijkmanagers van de gemeente aan om te helpen met het zoeken en vinden van de doelgroep. Er is geen rechtstreeks contact geweest met bijvoorbeeld de sociale wijkteams omdat Kunstkade wilde wegblijven
van hulpverlening en geen aandacht wilde geven aan persoonlijke problemen. Een aantal artistiek leiders heeft de contacten Wellzo en wijkmanager goed gebruikt, anderen hebben contact gehad met een wijkagent of zijn via het buurthuis binnengekomen.

De resultaten in de verschillende wijken en dorpen?

Wielenpolle: zes meiden maakten een theaterpresentatie die ze twee keer vertoonden aan met name de bewoners in de wijk. De door de meiden zelf ‘gepimpte’ caravan diende als decor.

Dorp Jirnsum: acht jongeren maakten een presentatie tijdens het festival Jirnsummertime in juni 2018. De caravan en de jongeren (op stelten en verkleed als katten) deden mee aan de optocht.

Achter de Hoven: hier was het lastig om jongeren tot iets te bewegen. Uiteindelijk is er met een groep een muurschildering in het buurthuis gemaakt. Dit krijgt nog een vervolg.

Aldlan: hier bleek het jongerencentrum/buurtcentrum gesloten, waardoor het lastig was om jongeren te ontmoeten. Na diverse pogingen van de artistiek leider is uiteindelijk een project gestart met jongeren van de internationale schakelklas. De verschillende talen (en culturen) leverden soms een probleem op in de communicatie, Het eindproduct is een showreal geworden van voetballen, vechten, goochelen, waarbij sommige jongeren als publiek of cameraman fungeerden.

Oud-Oost en Heechterp/Schieringen: na diverse contacten met groepjes jongeren is er via Werkpro met een groep jongeren gewerkt. Er is een podcast gemaakt in het Fries Museum en in het najaar van 2018 volgt er nog een aantal podcasts.

Dorp Wergea: een groep van 40 jongeren heeft vanaf juni 2018 t/m het najaar aan een voorstelling gewerkt.

Huizum Oost en Westeinde: via Wellzo (jongerenwerk) is er met een groep skaters een professionele skatefilm gemaakt waarin de skaters de hoofdrol spelen.

Bilgaard: een meidengroep uit het buurtcentrum had als grote wens om te dansen. De artistiek leider huurde daarom een professionele dansdocent in die de meiden een dans leerde. De ‘Girlsclub Bilgaard’ trad op met een hiphop-dans tijdens het Adje-eindfestival op 25 mei 2018. De Adje caravan is nu hun clubhuis.

De Internationale Schakelkas (ISK) van het middelbaar onderwijs Piter Jelles in Leeuwarden, was vanaf het begin al enthousiast over het Adje project. In februari 2018 kreeg de klas een hele dag workshops: hip-hop, streetdance, acrobatiek, fysiek theater en percussie. Studenten en docenten waren heel enthousiast en wilden graag meer.

Vanuit de wijken (de school is in de wijk Aldlan gevestigd) kwam de artistiek leider van die wijk ook bij de ISK terecht. Zo ontstond uiteindelijk een film.

Een paar ervaringen van de studenten: “Gisteren was heel speciaal dag. We hebben de eerste uur een mooi schilderij gemaakt. We hebben een speciaal les gehad over hoe moet je op een theater staan en niet bang voor de mensen zijn. En we hebben ook een hele leuke muziek les gehad.” Mayar, klas 1D

“Gisteren hebben we gedanst. Dat was breakdance en hiphop, dat vond ik heel leuk. Wij hebben een paar moves geleerd: Baby freeze, six steps en knee drop. Toen gingen we theater doen, dat was spannend, leuk en grappig. We moesten lopen zonder te lachen en dan moesten we zitten zonder op te vallen.” Simon, klas 1D

Kunstkade gaat op zoek naar een vervolg met deze groep jongeren.

Voor de kinderen was op het podium staan een wereldervaring. Ze konden hun talent op een ander gebied laten zien. De kinderen, maar ook de leerkrachten hebben veel geleerd. Het nam wel een grote tijdsperiode in beslag – Adje heeft wel door het hele jaar heen gespeeld, bij alle groepen. Daarmee was de hele school een podium, waren de kinderen eigenaar en waren uiteindelijk ook de leerkrachten ‘om’. Fantastisch wat er allemaal de school in kwam en hoe we dit samen gedaan hebben – Adje was geweldig! Het kostte wel veel tijd voor de leerkrachten. Ik zou wel een keer per jaar iets groters voor een groep willen – Voor een aantal kinderen was het té vrij – Adje stond als een huis! De hele school deed mee, we hebben het hele dorp gevraagd als publiek en het was een groot succes. We willen graag een vervolg, ook met de BV Sport erbij.

Uit gesprekken met meerdere schooldirecteuren

Het project Adje Lambertsz werd bekroond op 4 juni 2018. Op deze dag werd het projectteam op kantoor bij Kunstkade overvallen door Sipke-Jan Bousema. Als jurylid van het Fonds voor Cultuurparticipatie reikte hij de Gouden Caleidoscoop uit aan het project Adje Lambertsz. Winnaar van het mooiste project in Friesland in 2018. “Circus Adje is bij uitstek het participatieproject waarbij alle scholen uit de gemeente Leeuwarden betrokken zijn. Het daagt kinderen uit om hun eigen talenten te ontdekken en in te zetten. Het unieke van dit project is dat alle basisschoolleerlingen van de stad Leeuwarden in aanraking komen met circus. Het zet aan, om daarna ook, via diverse culturele activiteiten, vaker te dansen, zingen, acteren etcetera.” aldus de jury. Het projectteam ontving een beeldje en een cheque ter waarde van 1000 euro. Deze onderscheiding is de slagroom op de taart van een fantastisch project dat van begin tot eind goed geslaagd is. Het is een officiële erkenning van het succes van Adje Lambertsz en een geweldige stimulans om het project in de toekomst –in welke vorm dan ook- voort te zetten.

Het was burgemeester Adje Lambertsz die in de 16e eeuw al een vrijheidsfestival voor de jeugd organiseerde. Een vrijheid die toen niet en nu nog steeds niet altijd vanzelfsprekend is. Het levensverhaal van Meysam is hier een sprekend voorbeeld van. Hij kwam namelijk als zestienjarige vluchteling aan het begin van het millennium uit Iran naar Nederland. In Iran was hij al vanaf z’n zevende levensjaar bezig met dans. Omdat dansen in de huidige Iranese cultuur verboden is deden ze dat daar stiekem. “We verzamelden ons als jongens in de bergen om elkaar nieuwe ‘moves’ te laten zien”, vertelt Meysam over die periode, “en we oefenden achter de gesloten deuren van de garage van mijn ouders”. De gedachte achter Adje sprak hem daarom bijzonder aan.

Het generaal pardon bracht in 2008, na zeven jaar wachten, de voor Meysam zo begeerde verblijfsvergunning. Nu kon hij pas goed gas gaan geven. En dat deed hij! Hij volgde een dansopleiding bij D’Drive en begon in 2014 Dance Company 058. In zijn eigen school geeft hij nu samen met zijn team danslessen. Van Hip Hop tot moderne dans en voor zowel kinderen als jongeren en volwassenen.

Meysam is vanaf het begin betrokken bij Adje. Samen met Linda Visser gaf hij de zogenaamde inspiratie workshops met circus 2.0 als uitganspunt. Een theatralere manier van circus beleving. In de lessen gaven ze niet alleen dansles maar lieten ze juist ook zien hoe je een dans moet maken. Hierbij gebruikten ze uitgangspunten uit het dagelijks leven. Bijvoorbeeld hoe je brood smeren uitbeeldt of hoe in de trein stapt, fietst, noem maar op. Bij de woorden werden bewegingen bedacht en vervolgens werd van de woorden een zin gemaakt die met de bewegingen achter elkaar gespeeld werden. Een choreografie was ontstaan. Sommige scholen waren zo enthousiast dat ze zelfs meer lessen hebben aangevraagd voor extra inspiratie bij het maken van hun voorstelling. Een bijzondere ervaring waren de danslessen in het kader van Adje op de ISK (Internationale Schakel klas). Daar heeft Meysam ook verteld over zijn geschiedenis, wat erg aansloot bij de leerlingen.

En dat zijn enthousiasme aanstekelijk werkt blijkt wel als een onderwijzeres na afloop van een workshop naar hem toekomt. “Ik had nooit verwacht dat dat meisje zo vol overgave mee zou gaan doen”, vertelde zij hem verbaasd.  “Door kinderen breder te begeleiden dan de eigen discipline vinden ze eerder hun draai en leren ze keuzes te maken”, besluit hij opgewekt.

Het zijn de cultuurcoaches van Kunstkade en de BV Sportcoaches die Circus Adje in de klas en naar de scholen brachten. Omdat de sportcoaches expert zijn in beweging konden zij dit onderdeel in ‘circus’ versterken. Per school waren er teams van drie personen: twee cultuurcoaches van twee verschillende kunstdisciplines en één sportcoach. Met elkaar vormden ze een diverse combinatie en werkten ze voor de eerste keer zo intensief samen. Bijzonder is ook dat de sportcoaches tot dan toe in een beperkt aantal scholen werkten. De cultuurcoaches zijn werkzaam in alle scholen. De sportcoaches kwamen dus op voor hen onbekende scholen en gaven geen reguliere lessen meer. Als kennismaking van de bvSPORTcoaches en de cultuurcoaches van Kunstkade, hebben ze direct na de zomervakantie een gezamenlijke kennismakingsdag gehad. Geheel in stijl volgden ze workshops van circusstad Rotterdam: de Tall Tale Acrobatics.

0
scholen deden mee
0
deelnemers maakten een voorstelling
0
groepen bezochten de voorstelling Airplay

Deel dit verhaal

Back To Top