skip to Main Content

Theater, meertaligheid en samenwerken met de mienskip. Tryater in een notendop. Het oudste theatergezelschap van Nederland brengt sinds jaar en dag eigenzinnige producties op het toneel in heel Fryslân. Zo ook vorig jaar. Tryater was van begin – bij het regisseren van Het Openingsweekend – tot eind nauw betrokken bij Leeuwarden-Fryslân 2018. We maakten kennis met de wereldburgers van de Voorstreek, leerden Europeaan zijn tijdens Doarp Europa en kinderen ontdekten hoe leuk taal is in Karawane. Welke ontdekkingsreizen staan er dit jaar op de planning?

Part-time Paradise op de camping

Tijdens Oerol staat Tryater in coproductie met Skoft&Skiep op de camping. ,,De camping is een plek waar mensen hun dagelijkse beslommeringen vergeten en opnieuw beginnen”, vertelt theatermaker Tatiana Pratley. ,,Het is een typisch Nederlandse vrijetijdsbesteding. Mensen zitten dicht op elkaar. Er wordt heel erg naar elkaar gekeken. Er is weinig intimiteit. Een ongelofelijk interessant onderwerp.” Samen met Karel Hermans en Aukje Schaafsma vormt zij theatercollectief Skoft&Skiep. Een van de satellieten die door Tryater met expertise, ruimte en materiaal wordt gesteund. Samen bedachten zij de voorstelling Part-time Paradise. ,,Het stuk speelt zich af op Camping De Kooi op Terschelling en is een mozaïekvertelling. Actrice Joke Tjalsma speelt een vrouw die na het overlijden van haar man voor het eerst alleen gaat kamperen en nieuwe contacten wil maken. Acteur Lourens van den Akker speelt een politieagent die na een traumatische ervaring rust zoekt op de camping. En zo heeft elke kampeerder een eigen manier om opnieuw te willen beginnen.”

Een vogelkijkhut, maar dan anders

Afgelopen zomer tijdens Welcome to the Village deed het theatercollectief een proef om te kijken wat wel en niet werkt. ,,Op de festivalcamping hadden we vier dagen de tijd om alles uit te proberen. Een van de ideeën die daar vorm kreeg, was de manier waarop we het publiek de voorstelling willen laten ervaren”, legt Tatiana uit. Het bijzondere aan de voorstelling is dat het publiek op een 8 meter verhoogde tribune zit. ,,Het is een soort vogelkijkhut, maar dan van twee verdiepingen voor honderdvijftig mensen. Zo krijg je een zoekplaatje vanaf grote hoogte.” Tijdens het ontbijtritueel om 10.00 uur en de voorbereidingen naar de avond om 17.00 uur volgt het publiek de gebeurtenissen op de camping. ,,Er ontstaan twee heel verschillende voorstellingen. Het leuke is dat het veld waar de voorstelling plaatsvindt ook open is voor echte kampeerders. Je krijgt op deze manier spontane situaties tussen acteurs, figuranten en kampeerders.”

Ga je dit jaar niet naar Oerol? Treur niet! De try-outs van Part-time Paradise vinden plaats op Camping De Wetterpôle in Leeuwarden. Binnenkort gaan de kaarten voor 31 mei, 1 en 2 juni via de website van Tryater in de verkoop.

Raze om protters

In het najaar trekt Raze om protters langs de Friese dorpshuizen en schouwburgen. ,,It raast oan ‘e protters is een Friese uitdrukking en betekent zoiets als: het is te gek voor woorden of het is ten hemel schreiend. Dat heb ik verbasterd naar raze om protters: willen dat er iets gebeurt”, aldus Eelco Venema. De tragikomedie vertelt het verhaal van de jonge man Doede die op een zijspoor terecht komt. ,,De situatie rondom de sociale werkplaatsen in Fryslân heeft ons geïnspireerd om dit stuk te maken. Een deel van de bevolking kan niet functioneren zoals we dat in de huidige maatschappij gewend zijn. Er zijn mensen die zich bijvoorbeeld op één ding tegelijk kunnen focussen of die minder snel zijn”, legt de schrijver en regisseur uit. ,,De sociale werkplaatsen bieden uitkomst voor deze groep. Helaas is de toekomst van de werkplaatsen onzeker door de druk op subsidiestromen. Wat gebeurt er als een jongen als Doede opeens thuis komt te zitten?”

Kijk mij!

Met humor en een kritische ondertoon verwijst Raze om protters naar een grotere beweging die op dit moment in de wereld gaande is. ,,We begrijpen minder goed wat er om ons heen gebeurt. Er heerst veel onvrede.” Wat voor situaties kunnen er dan ontstaan? ,,Doede wil het begrijpen en zijn leven op het podium laten zien. Hij gijzelt als het ware het podium om zijn verhaal te vertellen op zoek naar antwoorden.” Een zwaar onderwerp, denk je misschien. Maar Eelco waakt ervoor dat er genoeg humor in het stuk zit. ,,De uitdaging zit hem in het toegankelijk, maar niet simplistisch maken. Met een lach en een traan hoop ik dat het stuk meer bewustwording creëert. Deze jongen kan je buurjongen zijn. Laten we wat vaker om ons heen kijken, lief voor elkaar zijn en elkaar helpen.”

Toekomstbestendig

Met producties als Part-time Paradise en Raze om protters heeft Tryater ook in 2019 echt iets bijzonders te bieden. Het theater geeft veel ruimte aan talentontwikkeling via ondersteuning aan jonge gezelschappen als satellieten, via interne acteursopleiding, makersprojecten, schrijverstraject en sinds kort ook via een intensievere samenwerking met De Meeuw Jonge Theatermakers. ,,Tryater geeft schrijvers als ik de rust en ruimte om te ontwikkelen. Als schrijver heb je tijd nodig om een eigen stijl te vinden en meters te maken. Ik vind het een hele goede en logische ontwikkeling en je ziet dat het zich aan het uitbetalen is”, concludeert Eelco. Een slimme stap om de toekomst van eigenzinnig en eigentijds theater te waarborgen. Op nog vele jaren Tryater.

Fotografie: Bart Lindenhovius

,,Tryater geeft schrijvers als ik de rust en ruimte om te ontwikkelen. Als schrijver heb je tijd nodig om een eigen stijl te vinden en meters te maken. Ik vind het een hele goede en logische ontwikkeling en je ziet dat het zich aan het uitbetalen is”

Eelco Venema

Over de voorstellingen

Part-time Paradise

Datum: mei t/m september

Locaties: Leeuwarden, Terschelling (Oerol), Smallingerland (Simmerdeis), Schipborg (FestiValderAa), Groningen

Discipline: theater

Meer informatie

Raze om protters

Datum: najaar 2019

Locaties: n.n.b.

Discipline: theater

Meer informatie

Deel dit verhaal

Back To Top